sarahakbari64راهنمای جامع تشخیص، علت‌ها و روش‌های افزایش تمرکز در کودکان
امروزه با پیشرفت تکنولوژی و مدرن شدن دنیای بشر بسیاری از کودکان با مشکل تمرکز کردن مواجه هستند و نمی‌توانند به خوبی تمرکز کنند. کودکانی که دچار مشکل در تمرکز کردن شده‌اند ممکن است شما را کلافه کنند و حین صحبت با شما یا دوستانشان به حرف‌هایی که گفته می‌شود تمرکز نکنند. اگر کودک شما با مشکل تمرکز مواجه شده است در همان مراحل ابتدایی باید بتوانید آن را تشخیص دهید تا جلوی روند آن را بگیرید. چون اگر مشکل عدم تمرکز را در کودکتان در همان مراحل ابتدایی تشخیص ندهید ممکن است در بزرگسالی هم با این مشکل دست و پنجه نرم کند. از این رو ما در ادامه سعی کرده‌ایم شما را با اختلال عدم تمرکز آشنا کنیم تا بعد از آن به سراغ راه های تقویت حافظه و بالا بردن تمرکز در کودکان برویم.
اختلال عدم تمرکز مشکلی شایع در کودکان
تا چندی پیش این اختلال تنها در بزرگسالان شایع بود اما امروزه کودکان هم به این اختلال دچار شده‌اند. این مشکل وقتی در یک کودک بروز پیدا می‌کند به دلایل مختلفی می‌باشد. برای مثال یکی از شایع‌ترین و عمده‌ترین دلایلی که یک کودک ممکن است به اختلال عدم تمرکز دچار شود بیماری بیش‌فعالی و نقص توجه می‌باشد. چون بررسی‌های متخصصین در این حوزه نشان داده که کودکان بیش‌فعال بیشتر به این اختلال دچار می‌شوند تا کودکان معمولی.
برای مثال ممکن است یک کودک عادی با حس کردن استرس و اضطراب‌های مداوم به هر دلیلی به مرور زمان به اختلال عدم تمرکز دچار شود. این مورد بیشتر برای کودکانی می‌باشد که به مدرسه می‌روند و دائم زیر فشارهای والدین و معلمین هستند.
علت‌های اختلال عدم تمرکز در کودکان
علل بیولوژیک: بررسی‌های متخصصین نشان داده که علت‌های بیولوژیک می‌تواند باعث ایجاد اختلال عدم تمرکز در کودکان شود. علت‌های بیولوژیکی باعث عدم تعادل عصبی در مغز می‌شوند که همین امر نمی‌گذارد فرزند شما به خوبی تمرکز کند.
انتقال‌دهنده‌های عصبی: انتقال‌دهنده‌های عصبی که یک سری مواد شیمیایی هستند یکی دیگر از علت‌های اختلال عدم تمرکز در کودکان می‌باشد. انتقال‌دهنده‌های عصبی به مغز کمک می‌کنند به سراسر بدن پیام ارسال کند از این رو اگر این انتقال‌دهنده‌ها در فرزندتان کم باشد در تمرکز کردن به مشکل بر خواهد خورد.
عدم تعادل‌های عصبی: بررسی‌های محققین در این حوزه نشان داده که عدم تعادل‌های عصبی می‌تواند باعث کاهش تمرکز در کودکان شود. از این رو اگر یکی از اعضای خانواده کودک به این اختلال دچار بوده باشد احتمال اینکه فرزندشان هم به این اختلال دچار شود چهار برابر می‌باشد.
مشکلات بارداری: مشکلاتی در بارداری می‌تواند کودکتان را به این اختلال دچار کند چون عامل‌های معینی در این زمان به مغز کودک آسیب می‌زنند و عملکرد آن را تغییر می‌دهند. برای مثال اگر تحت اشعه قرار بگیرید ممکن است جنین‌تان به اختلال عدم تمرکز دچار شود.
علائم وجود اختلال تمرکز در کودکان
برای بالا بردن تمرکز در کودکان بد نیست نگاهی به علائم وجود اختلال تمرکز در کودکان هم داشته باشید و اطلاعاتی کسب کنید. شایع‌ترین علائم وجود این اختلال در کودکان عبارت است از:
کودک توجهی به جزئیات در هیچ زمینه‌ای ندارد.
از روی بی‌دقتی مرتکب اشتباهات بسیار کوچکی می‌شود.
نمی‌تواند به راحتی بر روی تکالیف یا کتاب‌هایی که می‌خواند تمرکز کند.
در حین صحبت کردن با او به صحبت‌هایتان گوش نمی‌دهد.
وظایفی که به آن‌ها محول کرده‌اید را به راحتی انجام نمی‌دهند.
نمی‌توانند به کارهای خود مانند مرتب کردن اتاق‌شان نظم دهند.
وسایل شخصی خود مانند مداد رنگی، کتاب‌ها و … خود را در هر جایی گم می‌کند.
وقتی به آن‌ها چیزی می‌سپارید فراموشکار هستند و یادشان می‌رود.
افزایش تمرکز در کودکان
راهکارهای خانگی و آموزشی زیر نقش مهمی در افزایش تمرکز در کودکان و بهبود تقویت توجه و تمرکز در کودکان ایفا می‌کنند:
۱. برای بالا بردن تمرکز در کودکتان قوانین مناسب وضع کنید
اگر با توجه به علت‌ها و علائمی که گفتیم متوجه شدید که فرزندتان به عدم تمرکز در کودکان دچار شده است کافیست ابتدا به سراغ راه‌های خانگی بالا بردن تمرکز بروید. اگر کودکتان به مدرسه می‌رود می‌توانید یک سری قوانین مشخص برای آن‌ها تعیین کنید تا در زمانی مشخص تکلیف‌های خود را انجام دهد. شما با انجام این کار به فرزندتان می‌فهمانید که تا تمام نشدن کاری که به او سپرده شده است حق هیچ کاری مانند بازی کردن، تلویزیون دیدن و … را ندارد.
۲. عوامل حواس‌پرتی را دور کنید
برای اینکه بتوانید تمرکز کودک خود را بالا ببرید بهتر است عوامل حواس‌پرتی را از اطراف او دور کنید. محیطی که کودکتان در آن درس می‌خواند نقش زیادی در حفظ تمرکز او دارد. بهتر است هنگام نوشتن تکالیف جلوی تلویزیون یا کامپیوتر نشیند.
۳. برای بالا بردن تمرکز در کودکتان او را تشویق کنید
وقتی از کودکتان می‌پرسید چه چیزی دوست دارد و آن را برایش تهیه می‌کنید، با انگیزه بیشتری به سراغ انجام کارهایش می‌رود. برای مثال به او بگویید اگر با تمرکز کردن تکالیف خود را بدون اشتباه انجام دهد او را به پارک یا سینما می‌برید.
۴. به خواب کودک اهمیت دهید
یکی دیگر از عواملی که بر افزایش تمرکز در کودکان تاثیر دارد خواب کافی اوست. وقتی کودکان خواب ناکافی در طول شب دارند نمی‌توانند به خوبی بر روی درس‌های خود تمرکز کنند.
۵. به غذای کودک توجه کنید
نوع غذاهایی که کودکتان می‌خورد می‌تواند سطح انرژی، خلق‌وخو و تمرکز او را تحت تاثیر قرار دهد. شیرینی‌ها و مواد قندی تمرکز را در کودک کاهش می‌دهند.
۶. موارد استرس‌زا را بشناسید
یکی از بارزترین علت‌هایی که کودک نمی‌تواند تمرکز کند درگیری‌های ذهنی و اضطراب است. با صحبت کردن و بررسی شرایط مدرسه موارد نگرانی او را ریشه‌یابی و برطرف کنید.
۷. زمان‌بندی درست تعیین کنید
کودکان نمی‌توانند ساعت‌های طولانی پای یک کار بنشینند. با زمان‌بندی صحیح و اصولی در بازه‌های کوتاه از او بخواهید کارهایش را انجام دهد.
روش‌های تخصصی و درمانی بالا بردن تمرکز در کودکان
اگر راه‌های خانگی برای پاسخگویی به عدم تمرکز در کودکان کافی نبود می‌توان از روش‌های علمی و تخصصی زیر بهره برد:
بالا بردن تمرکز در کودکان با درمان شناختی
این روش درمانی که کاملاً بدون عوارض است به فرزندتان یاد می‌دهد مهارت‌های فکری خود مانند خودکنترلی و حل مسئله را بهتر مدیریت کند. در این روش به کودک آموزش داده می‌شود که قبل از انجام یک کار درباره پیامدهای احتمالی آن فکر کند.
بالا بردن تمرکز در کودکان با دارودرمانی
داروهایی مانند دگزامفتامین و متیل‌فنیدات (ریتالین، کنسرتا و ویوانز) متداول‌ترین داروهایی هستند که توسط متخصصین تجویز می‌شوند. البته هر دارویی دارای یک سری عوارض است و معمولاً روش‌های غیردارویی در اولویت هستند.
بالا بردن تمرکز در کودکان با نوروفیدبک
یکی از بهترین روش‌های درمانی غیرتهاجمی و بدون عوارض، استفاده از نوروفیدبک است. اما پیش از شروع جلسات لازم است بدانیم نقشه مغزی چیست؟ تا نحوه سنجش امواج مغزی کودک مشخص شود. برای سنجش دقیق امواج می‌توان به بهترین مرکز نقشه مغزی در تهران یا بهترین مرکز نقشه مغزی در کرج مراجعه کرد.
همچنین اگر برایتان سوال است که نوروفیدبک چیست؟ باید گفت این روش به مغز یاد می‌دهد چگونه بدون نیاز به دارو امواج تمرکز را خودتنظیمی کند. شما می‌توانید برای درمان به بهترین مرکز نوروفیدبک در تهران مراجعه کنید یا از خدمات تخصصی مرکز ما در بهترین مرکز نوروفیدبک در کرج بهره‌مند شوید.
مقایسه روش‌های بهبود و درمان عدم تمرکز در کودکان
| روش درمانی / مراقبتی | میزان اثربخشی | عوارض جانبی | نیاز به دارو |
|---|---|---|---|
| اصلاح سبک زندگی و خواب | پایه و مکمل | ندارد | ❌ خیر |
| درمان شناختی رفتاری (CBT) | بالا و پایدار | ندارد | ❌ خیر |
| نوروفیدبک و لورتوفیدبک | بسیار بالا و ماندگار | ندارد | ❌ خیر |
| دارودرمانی (ریتالین و…) | سریع اما موقت | احتمال عوارض جانبی | ✅ بله |
جمع‌بندی نهایی
در این مطلب سعی کردیم شما را با علائم و علت‌های اختلال تمرکز در کودکان آشنا کنیم و راه‌های خانگی و تخصصی افزایش تمرکز در کودکان را مورد بررسی قرار دهیم. اگر با راهکارهای تربیتی مشکل تمرکز کودک رفع نشد بهترین روش درمانی غیردارویی استفاده از تکنولوژی نوروفیدبک است. مرکز نوین مشاوره در شعب تهران و کرج با کادری مجرب و بهترین روانشناس تهران همچنین پیشرفته‌ترین و دستگاه‌ها آماده ارائه خدمات تخصصی به شما عزیزان می‌باشد.
سوالات متداول
۱. چه عواملی بیشترین تاثیر را در کاهش تمرکز کودکان دارند؟
عواملی مانند کمبود خواب، تغذیه نامناسب (مصرف زیاد قند و غذاهای فرآوری شده)، استرس، و استفاده بیش از حد از وسایل الکترونیکی بیشترین تاثیر منفی را بر تمرکز کودکان دارند.
۲. آیا بازی‌های خاصی برای تقویت توجه و تمرکز در کودکان وجود دارد؟
بله، بازی‌هایی مانند پازل، لگو، بازی‌های حافظه، شطرنج و تمرینات فکری که نیازمند دقت هستند نقش بسیار موثری در افزایش تمرکز کودکان دارند.
۳. بهترین زمان برای مراجعه به مرکز نوروفیدبک چه زمانی است؟
چنانچه علائم عدم تمرکز بر عملکرد تحصیلی یا رفتاری کودک تاثیر منفی گذاشته و راهکارهای خانگی پاسخگو نبوده‌اند، بهتر است برای ارزیابی با نقشه مغزی و شروع نوروفیدبک اقدام کنید.
می‌توانید با یکی از شماره‌های زیر تماس بگیرید.