فرزندپروری
مهارتهای فرزندپروری و آموزش مدیریت رفتار کودکان برای والدین (PMT)
فوریه 27, 2020

 امروزه مطالعات مختلف نشان می دهد که حداقل یک تا سی درصد کودکان سنین مدرسه به نحوی دچار اختلال در امر یادگیری هستند. پس با توجه به فراوانی افراد مبتلا به مشکلات ویژه یادگیری، در هر مدرسه (عمدتاً دبستان ) احتمالا یک یا چند کودک ناتوان در یادگیری در هر کلاس وجود دارد. اختلال یادگیری یک اختلال عصبی رشدی است. پدر و مادر و معلمان دوره ابتدایی باید نسبت به اختلالات یادگیری در کودکان دبستانی آشنایی کافی داشته باشند تا بتوانند براحتی آنان را شناسایی کنند.

اختلال یادگیری چیست؟

تشخیص اختلالات یادگیری در کودکان معمولا در والدین اضطراب زیادی ایجاد میکند، زیرا آنها نمی دانند چه ویژگی یا نقصی به فرزند آن ها نسبت داده شده است. اختلال یادگیری به شرایطی گفته می شود که در آن فرد با وجود داشتن بهره هوشی (IQ) طبیعی در یادگیری، خواندن، نوشتن و ریاضی دچار مشکل می شود.

پس مهم ترین نکته ای که میتواند نگرانی والدین را کاهش دهد، این است که فرزند آن ها به اندازه بقیه ی همسالان خود باهوش است؛ هرچند که بین پیشرفت تحصیلی و توان شناختی او فاصله وجود دارد، اما این جمله به معنای تنبل، بی انگیزه یا کند ذهن بودن آنها نمی باشد. بلکه آنها به علت تفاوتی که در عملکرد مغزشان دارند، در فرایند های حسی، حرکتی، شناختی و ادراکی پایه ای که در خواندن، نوشتن یا ریاضی دخالت دارند، دچار مشکل هستندو در نتیجه یادگیری شان متفاوت اتفاق می افتد یا زود فراموش میشود.

انواع اختلالات یادگیری در کودکان دبستانی

  • اختلال خواندن
  • نوشتن واملا
  • حساب و ریاضی
اختلال یادگیری

اختلال یادگیری

علائم اختلالات یادگیری در کودکان دبستانی

اگر علائم زیر بصورت مکرر و برای مدت حداقل سه ماه در دانش آموز دیده شود مشکلات یادگیری دارند.

  •  از نظر هوشی در حد متوسط یا بالاتر باشند. که اشتباهی بعضی از والدین نگران بهره هوشی هستند.
  •  از نظر بینایی، شنوایی ، رفتاری ، سازشی در گروه هایی استثنایی قرار نداشته باشند .
  • با وجود داشتن فرصت کافی برای یادگیری و شرایط تقریبا مناسب اجتماعی- اقتصادی قادر به پیشرفت تحصیلی خوبی نبوده از نظر زمان نیز به اندازه کافی کار شده باشد.
  •  فقط در یک یا دو درس خاص مشکل داشته باشند .مثال، فقط در خواندن مشکل دارد و یا فقط در علوم وفارسی مشکل دارد و در ریاضی قوی است.که شایعترین اختلال،اختلال خواندن است.
  • ضعف عمومی یا افت کلی نداشته باشند .یعنی در تمام دروس بصورت یکسان پایین نباشند و یا دچار افت تحصیلی نشوند.
  •  مشکل به خاطر ضعف در فرآیند های روانی پایه (مانند ادراک ، توجه ، حافظه ، تفکر وتمرکز … )باشد
  •  تفاوت زیادی بین میزان توانایی فرد و پیشرفت تحصیلیش وجود داشته باشد. برای گرفتن نمره قابل قبول تلاش فوق العاده زیادی انجام میدهد. حتی در افرادی که تیزهوش هم شناخته می شود ممکن است روی دهد.
اختلال خواندن

اختلال خواندن

نشانه های اختلال خواندن

  • واژه ها رو درست نمی خوانند،
  • سرعت پایین در خواندن و یا روان نمی خوانند،
  • در درک مطلب خوانده شده مشکل دارند.
اخلال نوشتن

اخلال نوشتن

نشانه های اختلال نوشتن و املا

  • مشکل در دقت و درست نوشتن املا،
  • مشکل در دستور زبان و نشانه گذاری صحیح در نوشتن،
  • در واضح نوشتن و منظم نوشتن مشکل دارند.
اختلال ریاضی

اختلال ریاضی

نشانه های اختلال ریاضی

  • مشکل در درک معنای عدد،
  • مشکل در محاسبات دقیق و روان،
  • مشکل در پردازش اطلاعات عددی

دانش آموزان مشکوک به نشانه های اختلالات یادگیری پس از معرفی به مرکز اختلالات یادگیری اقدامات زیر انجام می شود:

پس از موافقت اولیای دانش آموز برای همکاری با مرکز، تشکیل پرونده انجام می شود و پس ازتکمیل فرم تعهد و  پذیرش کودک، نوبت به آزمون های هوشی می رسد. 

آزمون های تکمیلی :

  • آزمون روان شناختی وکسلر ( این آزمون نقاط ضعف وقوت آزمودنی را ثبت و طرح درمانی را برای تقویت ورفع نواقص تحصیلی دانش آموز طراحی می کند و در صورت نیاز از او آزمون های تکمیلی زیر به عمل می آید )
  • آزمونهای بینایی مانند: دیداری حرکتی بندر گشتالت
  •  آزمون حساسیت شنوایی وپمن

مراحل درمان مشکلات یادگیری

  •  پرورش دقت و توجه ، دقت دیداری
  • پرورش حافظه ،  حافظه دیداری – حافظه لمسی   – حرکتی
  • پرورش ادراک ، ادراک دیداری – ادراک لامسه ای  حرکتی – ادراک حس به حس
  • پرورش تفکر ، باز شناسی شباهت ها و تفاوت ها – بیان مفهوم

مربی برای رفع مشکلات فوق ، ضعفهای آموزشی که ممکن است دانش آموز داشته باشد را با استفاده از روشها و الگوهای تدریس مناسب رفع  می نماید. فعالیت های لازم در زمینه تحصیلی:

عبارتند از مشکلات خواندن  ، نوشتن ، بیان شفاهی ( هجی کردن ) و ریاضات

تمرین های تقویت دقت و توجه و تمرکز در کودکان دچار به اختلالات یادگیری

بازی یک ابزار قدرتمند برای تقویت دقت و توجه است.

کودکان با بازی بیشتر می آموزند، همیشه فعالیت های خود را کمی سرگرم کننده تر کنید. تبلت ها و رایانه ها را کنار بگذارید.طبق پژوهشها تبلت، گوشی و کامپیوتر میزان توجه و قدرت حافظه کودکان را کاهش می دهند، باید به اندازه کافی مثلا نزدیک یک ساعت در روز مورد استفاده قرار گیرند یا کلا ممنوع باشند، فعالیت هایی که توجه و تمرکز را افزایش می دهند، مثل بازی های معمولی خودشان انجام دهند.

  • از بازی های کارت اعداد و تصاویر برای بهبود حافظه و توجه و تمرکز می شود.
  • از انواع مختلف پازل ها استفاده شود مثل جدول کلمات متقاطع و پازل اره ای.
  • تقویت تمرکز، وظایف و تکالیف بزرگتر را به وظایف کوچکتر تقسیم کنید.
  • تعیین اهداف کوتاه مدت برای تمرکزبیشتر محدودیت زمانی کوتاهی مثل ۱۵ تا ۲۰ دقیقه را در نظر بگیرید.

راهکارهای فوق العاده برای بالا بردن تمرکز در کودکان دچار به اختلالات یادگیری

سیستم پاداش و تشویق بگذارید:

پاداش ها نباید چیزهایی مانند شکلات یا اسباب بازی باشند. دراین کودکان که تمرکزبهتر است شکلات و شیرینی کمتر استفاده شود

تشویق ها و جوایزهآ می توانند مانند ستایش بوس کردن آفرین یا حتی بیشتر مطالعه کردن باشند.

  انجام مراحل بالا باعث تقویت روابط عاطفی شما با فرزندتان نیز می شوند.

حافظه تصویری

حافظه تصویری

تمرین های تقویت حافظه دیداری کودکان

در افبای فارسی آواهای شبیه به هم از لحاظ تلفظی داریم مثل حرف های (ه ، ح)، (ض ، ز ، ذ ، ظ)، (ث ، س ، ص)، (ق ، غ)، (ت ، ط)، (ع ، ا)
ضعف در حافظۀ دیداری یعنی کودک کلمات را درست می شنود اما درنوشتن کلمات، از شکل های دیگر همان حرف را می نویسد املای آن نادرست ولی از نظر آوایی درست است. هنگام املا نویسی، حروف را جا به جا می نویسد. مانند:
حوله را هوله ، مهاجر را محاجر، ذلت را زلت ، سطل را ستل و … می نویسد.

اگر این ضعف در کودکان درمان نشود، در سال های بعد هم همین مشکل را خواهند داشت. برخی از والدین و معلمان کودک را وادار می کنند از روی کلماتی که اشتباه نوشتند تکرار کنند و بنویسند به صورت موقت کمک می کند.اما به تقویت حافظۀ دیداری کودک کمکی نمی کند. حافظه در زندگی روزمرۀ کودکان بسیار با اهمیت است و برای تقویت نیازی به ابزار و تمرین های پیچیده ای نداریم. فقط در طول روز با کودک از تمرین های خاصی در بازی استفاده کنیم. ما می توانیم با کودکانی که حافظۀ دیداری خوبی دارند هم بازی و تمرین کنیم و با این کارمهارت های آنها افزایش پیدا می کند.

بازی درمانی

بازی درمانی

بازی های تقویت حافظه دیداری کودکان

  •  وسایل ساده مثل دفتر، مجله،کاموا، قاشق، قیچی، لوبیا، نخود، پاک کن و … را جلوی دید کودک بگذاریدو بگویید با دقت نگاه کن بعد روی آنها را با روزنامه یا دستمالی بپوشانید. حالا بگو ادر زیر روزنامه چه وسایلی بود؟ بهتر است با سه یا چهار شیء شروع کنید بعد از چنر بار بازی تدریجی تعداد رو افزایش دهید تا زمانی که کودک بتواند حداقل شش مورد را به درستی نام ببرد.
  • سر میز شام به کودک بگویید داخل سفره را نگاه کند بعد حالا چشم هاتو ببند و بگو چند قاشق دیده ای ؟ حالا یکبار دیگه نگاه کن بعد چشماتو ببند بگو چند لیوان دیده ای؟
  • از کودک بخواهید به تصاویر مجله یا تابلویی نگاه کند. بعد از آن روی تصویر را بپوشانید و از او سؤالاتی بپرسید: چند حیوان در پارک بودند؟ چند درخت وجود داشت؟ دوچرخه سوار کلاه روی سرش بود یا نه؟ سطل آشغال در کدام طرف (راست یا چپ) قرار داشت؟ چند آدم دیدی؟ چند رنگ وجود داشت؟
  • این بازیها بسیار ساده است و می توانید در پارک، مغازه، ویترین مغازه ها، خانه وآشپزخانه و … انجام دهید.
  • در اتاق یک شیء بزرگ را جابجا کنید. وقتی کودک برگشت از او بپرسید که چه وسیله ای جابجا شده است. بعد از آن دو وسیله را جابجا کنید و از کودک بخواهید نام آن دو وسیله را بگوید.
  • با انجام چنین تمرین هایی متوجه می شوید که کودک هم دقتش بالاتر رفته و جزئیات بیشتری را به حافظۀ خود می سپارد.
نوروفیدبک

نوروفیدبک

درمان اختلالات یادگیری در کودکان دبستانی با نوروفیدبک

از آنجا که درمان اختلالات یادگیری از اهمیت ویژه ای برخوردار است و نوروفیدبک از روش های درمانی جدید می باشد
بررسی اثربخشی درمان بر اختلال ریاضی نشان داده که نوروفیدبک باعث بهبود عملکرد ریاضی شده و اثربخشی درمان تا یک سال بعد از درمان باقی مانده است. ترکیب بازی درمانی و نروفیدبک تاثیر بسیار بالایی در درمان اختلالات یادگیری به همراه دارد.

خانواده‌های محترم و معلمان گرامی عزیز از کنار اختلالات یادگیری کودکان دبستانی به سادگی عبور نکنید، چون مشکلات به ظاهر کوچک به مرور زمان باعث پاین آمدن اعتماد به نفس و ضعیف شدن روحیه کودکان می‌شود وسرانجام طبق پژوهش ها ، منجر به افت نمرات تحصیلی، بی‌علاقگی نسبت به درس، ترک تحصیل ، گرایش به فعالیت‌های منفی از قبیل اعتیاد، بزهکاری و غیره می‌گردد. ب

کلینیک روانشناسی نوین درکرج، تشخیص و درمان اختلالات روانشناسی را در بالاترین سطح ارائه می دهد. در مرکز روانشناسی نوین پس از تشخیص دقیق وتعیین مراحل درمان و تعداد جلسات انجام می شود. در صورت نیاز تیم رواندرمانی، توانبخشی و درمان با نوروفیدبک وارد عمل شده و با رویکردی چندجانبه مشکل مراجع حل می شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دریافت نوبت
Call Now Button